Cung Đn Xưa

 

Cung Đn Xưa - Ngườ Nghệ Sỉ ường Luồn Cy Thị, Ninh-Ha

Tiếng đn Độc Huyền Cầm ngn nga mi mẩn chấm dứt bi ca Bạc Liu Mến Yu của Nhạc Sĩ Thanh Sơn, khiến ti nhớ đến một nghệ sĩ vang bng mấy mươi năm trước ở qu ti. Mặc dầu qu ti lc đ c nhiều người biết chơi đn cổ nhạc, nhưng chỉ c ng ta l người biết dng cy độc huyền cầm trong thị trấn. Ngoi ci ti đờn ca, ng cn c lng can đảm v dn tộc, cho đến ngy nay tại qu ti, chưa c một ai thay thế vai tr của ng ta.  Người m ti muốn ni đy l ch Mười Lực ở đường luồn Cy Thị tại thị trấn Ninh Ha. Ch Mười ht hay v ăn ni vui vẽ, được mọi người trong thị trấn cảm mến, họ gọi ng bằng "Ch Mười" rất l thn mật.

Thị Trấn Ninh Ha, nằm trn Quốc Lộ 1A, cch thnh phố Nha Trang khỏan 30 cy số về pha Bắc. Ninh Ha ngy xưa bao quanh bởi bốn chiếc cầu; Cầu Sắt v Cầu Dinh bắt qua sng Dinh nằm bn tri, bn phải c hai chiếc cầu nhỏ l cầu Trạm v cầu Gổ, hai chiếc cầu nhỏ ny đ biến dạng sau 1975. Phố x Ninh Ha chạy di trn Quốc lộ 1A khoản hai cy số, mang tn đường Trần Qu Cp. Giữa phố l ngi chợ Dinh, bao vy bởi bốn dảy phố, ở một gốc phố chợ trn đường Trần Qu Cp, c một con đường nhỏ hẹp gọi l đường luồn Cy Thị, cuối con đường luồn ny l nh của ch Mười Lực ở mấy mươi năm trước.

Ch Mười Lực l em của C Su Ngn, khi ti biết ch Mười th ch cn trẽ, m đi mắt, khng vợ, khng con, độc thn ở chung nh với c Su. Thn hnh của ch rất l mỏng manh, ti nghĩ một thoản gi Lo thổi xuống c thể lm cho ch nghin ngả như chiếc l bng bn hng chợ. Nh ch Mười v nh ti đu đt, chỉ cch nhau c một hng ro cy điệp, c những buổi trưa h chng ti ra sau nh hi bng điệp chơi, thỉnh thoản ti chui qua hng ro ni chuyện với ch rất vui, ngy no ti thấy gương mặt của ch nghim chỉnh th ti trnh xa để cho ch tha hồ nhập men.

Ch Mười Lực l người rất đa ti, ch biết viết lời ca, biết ht v ch tự chế ra cy đn Độc Huyền Cầm một giy cho ch.  Cy đờn của ch Mười rất đơn giản, ch lấy ba miếng vng mỏng lm thnh ci bnh thng thủng đt, di khoản một thước, hai miếng vng nhỏ bịt hai đầu, ch di ci lổ đặc cy cần ngấn, cột sợi giy đờn vo cy ngấn nối vo một cy đinh ở đầu bn kia, ch đến nh ng Năm thợ mộc xin ng Năm phết ln một lớp vẹt ni đỏ đỏ, nu nu, khng c trạm trổ, khng gắng sa cừ, hay phết sơn mi như những cy đn đang được by bn trn thị trường Xả Hội Chủ Nghĩa by giờ, nhờ vậy m n trở thnh chiếc đn độc nhất v nhị của thị trấn Ninh-Ha.

Khng biết ai đ sng chế ra cy đn ộc Huyền Cầm v từ bao giờ, l một loại đn một giy độc đo của Việt Nam, hơn nửa thế kỷ trước Nhạc Sỉ Trần Văn Khu đem cy Độc Huyền Cầm đi biểu diển trước cng chng u Chu, được hoan nghnh nhiệt liệt. Cy đn ny c thể dng để đn tất cả nhạc cổ điển Việt Nam v nhạc ty phương. Ch Mười Lực l một thin ti về m nhạc, bị m đi mắt từ thuở thiếu thời, khng ai biết ch đ học nhạc ở đu, ch đ xử dụng bao lu m ch c thể đờn một cch điu luyện như vầy. Ch đờn những bi Xng X, L Con So, ch đn Vọng Cổ Hoi Kim, giữa chợ Dinh hay vo những dịp Tết hay cng đnh, cc x ln cận như Qun Tre, Lạc An, xuống tận Bến Đ, H Lin, họ mời ch đến để gip vui.

Ai đ xem qua những đĩa tn nhạc của Paris By Night, cũng đều cảm phục khi thấy một nhạc sỉ trang trọng trong bộ quốc phục Việt Nam, o di đen quần lụa trắng, đầu đội khăn đng mang đi hia, ng ngồi chểm chệ trn sn khấu đn mu quy m hiện đại, với chiếc đn độc huyền cầm chạm trổ vẹt ni bng lng, ng đằn những bản nhạc dn ca mền nam, lm rung động lng người. Khng dm so b, nhưng nếu c ai cn nhớ tiếng đn của ch Mười năm mươi năm trước, mới biết rằng ngn đn của ch Mười khng thua km ai, n chỉ khc nhau giửa ci khng gian v thời gian m thi.

Khỏang thập nin 40-50, mỗi buổi sng khi mặt trời vừa vượt cầu Dinh, mấy bc xich l đổ chuyến hng đầu tin ở nh lng chợ, hng qun hai bn hong chợ h cửa dọn hng l lc ch Mười xuất hnh, với mi tc đen ly chải ngược, thoa dầu Brillantine lng cn, ch mang cập kiếng tối, quần ty o sơ mi tay di, ci hai nt manchet, chn ch mang đi sandal kiểu rọ heo hở hang mt rợi, một tay m đờn, một tay cầm cy gậy, ch hăng hi vượt đường luồn Cy Thị, ra đến đầu chợ đường Trần Qu Cp, gặp ch Hai Ngộ đang ly quy với chiếc xe hủ tiếu, mi hủ tiếu bnh m thịt thơm phức, ch Hai Ngộ mời ch Mười, nhưng ch khng ăn v ch chưa c c ph buổi sng. Mấy bc phu xich l đang ngồi chờ khch rn r cho ch Mười, ch dơ cao cy gậy đp lể, ni đa vi cu rồi thẳng tiến, đến trước nh lầu Hng Tựu Thnh, ch quẹo tri qua qun Caf ng Hai Khai Tm i. Ch Mười vừa đặc đt vo ghế l ch Hai pha cho một tch c ph xiểu ph nại mang đến vui vẻ mời ch, ch hp một hp c ph nng nghe ci rọt cho ấm giọng, tằng hắng vi ci cho thng cổ họng, rồi ch cất giọng thanh tao ht ln vi cu mới sang tc đm qua cho thực khch nghe chơi, đp lại l những trng pho tay ầm ỉ, nhờ vậy m sng no qun cũng đng khch. Để tỏ lng ưu i với ch Mười, ch Hai hoan hỷ khng tnh tiền ly c ph, v ai cũng biết ch Mười khng phải l người phải đi ht mới c ăn, ch đi ht l để gip vui cho mọi người thi.

Ch Mười ht dn ca, vọng cổ Hoi Hương, ch ht chi, khi cch mạng khởi nghĩa, ma Thu 1945 ch đờn v ca bản khởi hnh rất l hng hồn.  Bỏng một đm nọ, một đon qun Viễn Chinh Php với xa tăng thiết gip, Ty trắng, Ty đen mặt my rằng ri từ Banmethuot xuống chiếm thị trấn Ninh-Ha, những ngy đ chợ Dinh khng nhm, xe tăng thiết gip đậu dầy trước sn chợ, thỉnh thoản một chiếc xe tăng thả tri lựu đạn khi mu đỏ, chiếc xe rồ mt gầm gh chạy quay trn, lm cho khi mu tỏa m trời rất l khiếp đảm. Ngay giữa chợ họ phơi by mấy xc chết bị giết ti hm qua. Một người đn ng bị tri hai tay sau lưng nằm dưới đất lm bn đạp cho người lnh Php bước ln xe.  Mỗi lần bị đạp ln lưng th tiếng la thất thanh pht ra, thật l man rợ, họ lm vậy để cảnh co dn chng đừng theo cch mạng.

Tiếp theo đ l những ngy huyện Ninh Ha bị bố rp, bọn lnh Ty ngy đm hnh qun tảo thanh cc vng Lạc An, Hn Khi, Hn Ho v xả Tn Hưng, mổi lần hnh qun họ bắt về một số người bỏ t, vi bửa họ khin về mất xc chết, phơi by trước chợ cho cng chng khiếp sợ.  Ch Mười v m la, khng thể cầm sng giết giặc, cứu lấy qu hương, nhưng nhờ lng can đảm của một thanh nin Ninh Ha, ch dng tiếng ht v lới ca nhắc nhở mọi người biết rằng qu hương đang chm trong khi lữa, ch kho lo diển t cặn kẻ cuộc chiến, ch đ kch bọn xăm lăng, ch ht qun mnh m khng sợ Ty trả th. Ch ht cho đến khi qun Php thất trận phải đầu hng ở iện Bin Phủ,  v Ch khng ngừng ht v qu hương bị chia đi bởi Hiệp Định Geneve vo thng bảy một ngn chn trăm năm mươi tư.

Ngy thng tri qua, nước sng Dinh nghn Thu vẫn chảy, tuổi đời cứ chồng chất ln cao, nhưng nghiệp cầm ca vẩn cứ bm chặt tm hồn của ch Mươi, d thn hnh của ch by giờ mỏng manh như cnh liểu a bn cha Tu, mu tc của ch đ nhuộm đầy phong sương, cuộc đời của ch thay đổi, m thanh của tiếng đờn độc huyền cầm của ch Mười cm lặng giữa chợ đng, ngy no khoẽ mạnh ch Mười tận dụng hết năng lực cn lại trong người, ch khom lưng vt cy đn trn vai, một tay cầm cy gậy, vẫn đeo cặp kiếng tối, bước chn m thầm yếu ớt, ch m từng bước đi theo con đường luồn Cy Thị m ch đ từng đi mấy mươi năm qua. Ch đi qua khỏi nh ng Bốn Thơ, ch lết dần đến chiếc xe nước ma ở đầu đường, ch ngừng lại mở miệng cười, cho hỏi ng chủ xe nước ma, rồi ch nghing mnh rẻ qua bn tri, vượt khỏi cửa tiệm Vạn Thnh của b Mười, đến vch tường nh Ch Chỉ st bn tiệm hớt tc của ch Chn Ngọt, ch tựa lưng vo vch tường từ từ ngồi bệt xuống đất, ch lấy hai chiếc dp Nhựt k vo bn toạ cho m bộ sương chậu, ch chẩm rải đặc cy đn vo vị tr, một tay cầm que, một tay cầm cy ngấn, sau điệp khc mở đầu ch cất tiếng rời rạt, giọng run run, hơi ch ngắn ngủn, chầm chậm ch nhai lại những bi ca qu quen thuộc m ch đ ht mấy chục năm nay rồi. Tiếng đờn v giọng ht của ch by giờ m dịu qu, đến nổi khng cn nghe được nữa, cứ thế ch tiếp tục ko di, cho đến khi mặt trời lặn sau dảy ni Honh Sơn, chợ tan, hng qun đng cửa, mấy đống l bng to tướng bn hong chợ đ được hốt sạch, sẵn sng cho ngy mai, phố x đ ln đn, tiếng ht của ch Mười xa dần, tan theo nh đn mờ của đường luồn Cy Thi.

Kể từ đ đt nước thm tao loạn, ti phải đi xa thị trấn Ninh Ha tm lẽ sống, khng cn nghe tiếng đờn v tiếng ht của Ch Mười Lực nữa.

Đường Bnh

 

Đường Luồn Cy Thị Ninh Hoa

                                                trở về vanninh.com                                                                                                                                                                                    

      

Number of visits: free hit counters

 


     

      
>