Ngược Ḍng Sông Dinh

Tôi (áo trắng) và Phan Tiên Cường

 

Ngược Ḍng Sông Dinh

Mùng năm Tết Kỷ Sửu, 28 tháng 1, năm 2009, tôi trở về Việt Nam, ở chơi được hai tuần, tôi đáp chuyến bay Southern Airlines bay qua Quảng Châu trên đường đi đến Hạ Môn Tỉnh Phúc Kiến để gặp người bạn già Phan Tiên Cường.

Cường cùng là người Việt gốc Tàu như tôi, người gốc Quán Chà, huyện Ninh Ḥa. Tôi và Cường cùng tuổi, cùng học một trường B́nh Ḥa Hải Nam bên Vỉnh Phú. Nhà của tôi ngày xưa ở đối diện chơ Dinh, trên đường Quôc Lộ 1. Nhà của Cường cùng nằm trên Quốc Lộ 1 gần chùa Quăng Đông đầu cầu Dinh. Ở Quán Chà gia đ́nh của Cương có một cơ sở đồ sộ, ruọng lúa bao la, Ba Má và anh em của Cường coi tôi như người trong gia đ́nh nên mổi năm vào mùa Hè, khi trường bải học là tôi đi xuống Quán Chà ở nhà của Cường chơi, cho đến gần ngày tựu trướng niên khóa mới tôi mới trở về nhà tôi trên thị trấn.

Sau khi Thực Dân Pháp thất trận Điện Biên Phủ, hiệp định đ́nh chiến Geneva được kư kết có hiệu lực kể từ ngày 20 tháng 7 năm 1954, Việt Nam bị chia đôi hai miền Nam Bắc, từ cầu Bến Hải vỉ tuyến 17 về phía Bắc thuộc Cộng Sản Việt Nam do ông Hồ Chí Minh lảnh đạo. Từ cầu Bến Hải về phía Nam do vua Bảo Đại. Sau 1954, ông Ngô Đ́nh Diệm được Mỷ ủng hộ, ông về Việt Nam lên làm Thủ Tướng, từng bước một, ông truất phế vua Bảo Đại, ông tổ chức tổng tuyển cử, được bầu làm Tổng Thống, ông thành lập Đệ Nhứt Việt Nam Cộng Ḥa, thay đổi Hiến Pháp, buộc tất cả người Tàu trên toàn lảnh thổ miển nam phải lấy quốc tịch Việt Nam. Tất cả cửa hiệu, cơ sở thương mại của người Tàu phải viết chử Việt. Trường học của người Tàu phải thay đổi chương tŕnh dạy Việt Ngử. Tất cả thanh niên ở lứa tuổi 18 - 19 phải đi lính quân dịch. Cường và tôi cùng tuổi, cùng chung cảnh ngộ, nhờ gia đ́nh khá giả, sau khi mản khóa học ở trường B́nh Ḥa, Cường đi vào Saigon học, từ đó Cường nhảy qua Hông Kông, rồi đi tiếp vào lục địa Trung Quốc, Cuờng tiếp tục học hành rồi định cư luôn bên đo, cho đến ngày chúng tôi gặp lại th́ tôi và Cường đă xa nhau hơn 50 năm rồi.

Một điều tôi muốn nó về Phan Tiên Cường là suốt thời gian từ lúc rời khỏi Việt Nam hơn 50 năm trước cho đến ngày gặp lai tôi, anh chưa hề gặp môt người Việt Nam để có cơ hội nói được một tiếng Việt, thế mà khi tôi gọi điện thoại từ Mỷ th́ hai anh em nói chuyện với nhau bằng tiếng Việt. Cường hiểu và biết những ǵ tôi nói, thật là hy hửu.

Tôi và Cường lúc nhỏ chơi nhau khắn khít, đến lúc bạc đầu mổi người sống một nơi, xa nhau hơn mười ngàn đặm. Trời cao đă an bài, thành phố tôi đang ở gần 35 năm là thành phố Olympia, xinh xắng bên bờ phía Tây của biển Thái B́nh Dương bên Mỷ Quốc. Thành Phố mà Cường đă ở hơn 50 năm là thành phố Hạ Môn bên bờ Đông của biển Thái B́nh Dương Trung Quốc.

Xa nhau hơn 50 năm, lần đầu tiên gặp lại, cả hai đầu tốc bạc phơ, hai thằng Tàu già bất đắc dỉ mổi người có hai quê hương nhưng hôm nay, cùng một tâm hồn, ngược ḍng sông Dinh nói chuyện Ninh Ḥa ngày xưa và hôm nay. Cường nói tiếng Việt theo kiểu Tàu, khi gặp khó khăn Cường trộn vài tiếng Quang Thoại. Tôi nói tiếng Việt theo kiểu Mỷ, lâu lâu chen vài tiếng Mỷ cho suông câu.

Chúng tôi nhắc lại chuyện 50-60 năm về trước ở thị trấn Ninh-Ḥa. Sự thăng trầm của cộng đồng người Hoa, chúng tôi rất thích thú khi kể đến chuyện mùa Hạ anh Lạc (anh của Cường) dẩn chúng tôi đi săn chồn ở Quán Chà.

Chuyện lúc nhỏ chúng tôi c̣n đi học ở trường B́nh Ḥa, bị học sinh Việt Nam trường Pháp Việt kế bên ném trái bàn bêu xấu. Mổi lần chúng nó ném trái bàn th́ miệng kêu to: “Tàu Le Ăn Me Ĩa Chảy” rồi cút mất. Tội nghiệp mấy chị con gái chạy chậm bị ném trái bàn làm quần áo lắm lem. Tháng 8 năm 2008 khi tôi đi dự họp mặt của trường B́nh Ḥa Ninh Ḥa ở Los Angeles người cháu cho biết chuyện ném trái bàn của học tṛ trường Pháp Việt nó kéo dài mấy chục năm, mải cho đến năm 1975 mới thôi.

Hai thằng nhớ ǵ nói nấy suốt mấy tiếng đồng hồ cũng chưa hết, trước khi đi ngủ, Cường nói “Tôi muốn đi về Quán Chà, để thấy lại cánh đồng lúa và ngôi nhà của tôi, không biết bây giờ nó ra sao”. Cường nói với một giọng nhè nhẹ như buồn ngủ nhưng mới nghe qua nó làm tôi xúc động không ít.

Năm ngày chung vui với Cường, hai thằng lang thang khắp thành phố và công viên ở Hạ-Môn, tôi trở về Saigon, trước khi lên máy bay, Cường dặn: Nếu có dịp vể Ninh Ḥa làm ơn xuống Quán Chà chụp h́nh căn nhà gởi cho tôi. Ba  ngày sau, tôi về Ninh Ḥa, ngồi xe ôm đi xuống Quán Chà, đứng trước căn nhà ngày xưa tôi thường ăn ngủ, vui chơi tại đây, bây giờ là căn nhà hoang, vắng vẽ tiêu điều, Bà Má Tàu không c̣n trên cỏi đời này nữa, mọi người đă đi hết không một tiếng chó sùa như ngày xưa tôi và Cường dẩn đi săn chồn. Buồn áo nảo, thời gian như lắng động, tôi chụp xong hai tấm h́nh, mang về Mỷ, cho đến ngày nay tôi vẩn c̣n giữ mà không dám gởi cho Cường.

Tháng 9 năm 2009, Cường điện thoại cho tôi rằng: Cường và  vợ và đứa con gái út đă về Ninh Ḥa, thấy lại Cầu Dinh, có về thăm Quán Chà rồi lặng yên, nước mắt tôi cũng tuông trào.

Đường B́nh
 

Đc Giă Cảm Tác

Tuesday, July 7, 2009 3:13 AM7/7/2009
From:To:
"唐 尤炳" <duongdubinh@yahoo.com>

尤炳:你好。

                   对不起,我都忘记要给你发邮件了。近来都好吗?太太也都好
              吧。望你们都安康快乐。
                  我读了几遍你网上写的文章,感到很亲切,回想起我们在厦门
            会面的日子,还是记忆犹新,相信宁和人(nguoi Ninh Hoa)会很羡      慕我们的,你 说是吗?希望能看到你更多的文章,以提高我的越南
         文水平,
       先强        
 

anh Binh men

 
Long doc thay xuc dong va mot thanh vien trong ban bien tap van co nhan xet nhu vay. Bai ay voi nhung nguoi lon tuoi doc de cam nhan hon ve tinh nguoi, tinh que huong...nhat la nhung nguoi biet nhieu ve que huong Ninh Hoa.

 

 
Số Lượt Truy Cập: free hit counters